Porady i artykuły dla rodziców – wychowanie dzieci

Najnowocześniejsze nieinwazyjne badania prenatalne

Badania prenatalne to oczywiście jedne z podstawowych kwestii, o których należy pamiętać w trakcie ciąży – ich regularne wykonywanie pozwala na odpowiednio wczesne wykrycie ewentualnych wad płodu oraz upewnienie się o prawidłowym rozwoju dziecka na każdym etapie ciąży. Generalnie dzieli się je na dwie kategorie – badania inwazyjne i nieinwazyjne. Te pierwsze, związane z pobieraniem płynu owodniowego są uważane za bardziej precyzyjne, pozwalające na postawienie pewnej i jednoznacznej diagnozy, podczas gdy drugie są bezpieczniejsze dla matki i płodu i są zwykle podstawą do kierowania na badania inwazyjne. Dziś jednak, dzięki postępowi nowoczesnej medycyny, na rynku medycznym pojawia się wiele nieinwazyjnych badań prenatalnych pozwalających na przeprowadzenie prawidłowej diagnozy płodu na każdym etapie ciąży, bez konieczności stosowania metod inwazyjnych. Co się do nich zalicza i w jakich celach stosuje się konkretne z nich?

Nieinwazyjne badania prenatalne

Szacuje się, że badania prenatalne nawet w 97% przypadków nie wykazują żadnych nieprawidłowości rozwoju dziecka, czym oczywiście uspokajają przyszłą mamę i pozwalają na swobodne prowadzenie ciąży przez lekarza. Jednocześnie jednak stanowią najlepszą podstawę działania w przypadkach, kiedy wykażą jakiekolwiek odstępstwa od prawidłowego stanu płodu. Ze względu na bezpieczeństwo matki i płodu nie ma jednak konieczności, by wszystkie badania prenatalne były wykonywane metodami inwazyjnymi – we wspomnianych 97% przypadków nie wniosłyby one niczego, poza dodatkowym stresem dla mamy. Z tego też powodu do najczęściej wykonywanych przesiewowych badań prenatalnych zalicza się przede wszystkim badania krwi oraz standardowe badania USG.

badania prenatalne

Wśród innych metod nieinwazyjnych, mogących dostarczyć odpowiedniej wiedzy odnośnie stanu płodu i zweryfikować występowanie określonych problemów bądź ich brak, wymienia się dziś przede wszystkim USG genetyczne, USG 4D, test NIFTY, test PAPP-A, test potrójny i podwójny, test zintegrowany, badanie przepływu w przewodzie żylnym oraz przepływ przez zastawkę trójdzielną.

Charakterystyka nowoczesnych nieinwazyjnych badań prenatalnych

Każda z wspomnianych metod badania płodu ma na celu bliższe przyjrzenie się innym kwestiom rozwojowym dziecka. Standardowe badanie USG wykonuje się zwykle minimum trzy razy w trakcie ciąży – na początku, około 20 tygodnia ciąży oraz przed rozwiązaniem. Ilość badań USG uzależniona jest przy tym od przebiegu ciąży i w przypadku nieprawidłowości może stanowić pierwsze źródło informacji nakierowujące na dalsze badania płodu.

USG genetyczne to znacznie bardziej precyzyjne badanie USG, pozwalające na dokładne zbadanie pęcherzyka ciążowego i żółtkowego, grubości fałdu karkowego płodu, stanu poszczególnych organów, pracy serca dziecka, długość jego kości udowych, czy też stan łożyska, pępowiny i płynu owodniowego matki. USG genetyczne jest więc niezwykle istotne w przypadku diagnozowania zaburzeń rozwojowych dziecka, pozwalając na diagnozę takich chorób genetycznych jak zespół Downa, Edwardsa lub Turnera, a także wielu wad wrodzonych, w tym bezmózgowia, wad serca, problemów kręgosłupa, czy zaburzeń wzrostu. W przypadku USG mamy też często do czynienia z badaniem 4D, które pozwala na obserwację płodu w czasie rzeczywistym i ocenę jego ruchów, pracy kończyn czy pracy serca.

Test NIFTY to kolejne nowoczesne nieinwazyjne badanie prenatalne, umożliwiające wykrywanie zespołu Downa, zespołu Patau czy zespołu Edwards’a bezpośrednio z krwi matki. Dokładność tego typu badania jest znacznie wyższa niż w przypadku testu Pappa, a jego skuteczność wynosi nawet 99%. Metoda ta jest jednocześnie bardzo bezpieczna zarówno dla matki, jak i dla płodu. Wspomniany test Pappa jest wykonywany zwykle pomiędzy 10 a 14 tygodniem ciąży i polega na ocenie biochemicznych parametrów krwi matki pod kątem predyspozycji do zespołu Downa, Edwards’a czy Patau. Sam nieprawidłowy wynik testu Pappa nie oznacza jednak choroby płodu, a jedynie podwyższone ryzyko zachorowania na jeden z wspomnianych zespołów lub wystąpienie innej patologii rozwoju. Z tego też powodu test Nifty jest dziś znacznie bardziej popularny i powszechnie stosowany.

badanie usg w ciąży

Test potrójny jest, podobnie jak wspomniane testy Nifty i Pappa, wykonywany pod kątem występowania zespołu Downa, Edwardsa, oraz otwartych wad centralnego układu nerwowego u płodu. Jego wykonanie jest również zalecane na okres pomiędzy 14 a 20 tygodniem ciąży. Podczas testu z krwi matki oznacza się poziom alfa-fetoproteiny (AFP), HCG oraz wolnego estriolu fE3. Wyniki testu bardzo często łączy się z wynikami z testu Pappa, które łącznie stanowią tzw. test zintegrowany i dają znacznie wyższą skuteczność wykrycia ewentualnych powikłań.